Substancje psychoaktywne

To substancje chemiczne, które działają na ośrodkowy układ nerwowy – czyli na mózg, zaburzając jego funkcje. Mogą powodować zmiany postrzegania, nastroju, świadomości i zachowania. Tak działają leki i narkotyki, ale też kawa i alkohol, niektóre grzyby trujące. Większość z nich uzależnia.

Środki psychoaktywne są stosowane jako leki, używki, narkotyki lub środki dopingujące w sporcie. Ich działanie jest bardzo skomplikowane: w mózgu znajduje się wiele substancji tzw. neuroprzekaźników, które odpowiadają za transport impulsów nerwowych między komórkami nerwowymi – neuronami. Substancje psychoaktywne działają bezpośrednio właśnie na neuroprzekaźniki powodując albo spadek albo wzrost ich stężenia w komórkach. W ten sposób zaburza się równowaga w mózgu i powstają różne objawy: halucynacje, zaburzenia poznawcze, zaburzenia zachowania. 

Do substancji psychoaktywnych zalicza się: opiody, dysocjanty, stymulanty, barbiturany, benzodiazepiny, empatogeny, tryptaminy, lizergaminy.

Opioidy: należą do nich zarówno substancje pochodzenia roślinnego (kodeina, opium, morfina) jak i substancje syntetyczne (fentanyl, metadon). Są stosowane głównie jako środki przeciwbólowe po operacjach oraz w terapii uzależnień. Kodeina jest też stosowana jako lek przeciwkaszlowy i jako składnik leków przeciwbólowych w połączeniu z paracetamolem. Obecnie odchodzi się od stosowania leków z kodeiną na rzecz innych, gdyż jest ona uzależniająca.

Dysocjanty: są to leki, które blokują dochodzenie sygnałów z mózgu do świadomości. Należą do nich podtlenek azotu (gaz rozweselający), pentazocyna, muskaryna, skopolamina, atropina. Niektóre z nich są stosowane w anestezjologii. Dysocjanty mogą powodować halucynacje. Pod wpływem tych substancji człowiek może rozmawiać z nieistniejącymi ludźmi, słyszeć głosy, itp.

Stymulanty: są to przeważnie leki, które działają pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu niektórych stanów chorobowych np. depresji, narkolepsji lub ADHD. Do tej grupy należą też narkotyki używane żeby wywołać uczucie euforii np. kokaina, amfetamina.

Barbiturany
: obecnie są bardzo rzadko stosowane ze względu na silne działanie uzależniające i toksyczność. Przeważnie stosowało się je jako leki przeciwpadaczkowe i uspokajająco nasenne. Powodują objawy takie jak niewyraźna mowa, spowolnienie ruchów, zaburzona koordynacja, czasami urojenia i halucynacje.

Benzodiazepiny
: leki przeciwlękowe, uspokajające i nasenne, działają też przeciwdrgawkowo. Są stosowane w leczeniu zespołu odstawiennego u alkoholików, i w premedykacji (przygotowaniu) do zabiegów operacyjnych. Powinny być stosowane doraźnie, ponieważ nawet po miesiącu przyjmowania mogą wywołać silne uzależnienie. Leki te były kiedyś bardzo często stosowane i dlatego wiele osób jest od nich uzależniona – co wymusza przyjmowanie coraz większych dawek. Mogą wywołać silny zespół odstawienny: lęk, niepokój, zaburzenia łaknienia, bezsenność, wymioty, napady drgawek, majaczenia. Do tych leków zalicza się diazepam, lorazepam, klonazepam. 

Leki z grup substancji psychoaktywnych powinny być przyjmowane pod ścisłą kontrolą lekarza. Nie powinno się samodzielnie zwiększać dawek lub odstawiać ich od razu.

2010-11-03


Komary i zdrowie człowieka

Jedne z najbardziej znienawidzonych owadów na całym świecie – a na pewno najbardziej niewygodne dla mieszkańców Polski podczas spędzanych na świeżym powietrzu pięknych dni wiosny i lata. Komary zyskały taką złą sławę z jednego powodu. Samice tych niewielkich owadów odżywiają się wysysając krew ze zwierząt stałocieplnych oraz z ludzi.

więcej

Psychoterapia i redukcja szkód zjednoczone

W pierwszym kwartale 2012 Daily Telegraph wzbudził sensację informacją na temat nowego leku dla osób uzależnionych od alkoholu podawanego w celu redukcji ilości spożywanego alkoholu. Powołał się przy tym na eksperymentalne próby leku. Tabletka dziennie sprawiła, że osoby uzależnione zamiast wypijać ponad 80 g alkoholu piją co najwyżej 30 g dziennie. Preparatem tym okazał się nalmefen o handlowej nazwie Selincro, który już rok później trafił do europejskich aptek.

więcej

Jak godzić zdrowie z przyjemnościami?

Propaganda, która w ostatnich latach słusznie ostrzega przed konsekwencjami zażywania alkoholu sprowadziła ten napój do wspólnego kąta z wódką i spirytusem. Nie zmienia to jednak faktu, że piwo po czystej wodzie i herbacie jest nadal trzecim, najpopularniejszym napojem spożywanym na całym świecie.

więcej

Co zrobić, gdy ukąsi nas kleszcz?

Często nie wiemy, co zrobić w sytuacji, kiedy ukąsi nas kleszcz. W obawie przed boreliozą możemy swoją ignorancją skrzywdzić się jeszcze bardziej i dotkliwiej. Zapraszamy do obejrzenia kolejnego filmu z Medplaneta TV.

więcej
Kontakt O nas Regulamin Miasto Video Zdrowie Styl życia Psyche Medycyna Choroby Bez Tabu