Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS)
Reumatoidalne Zapalenie Stawów dotyczy ok.1% populacji, w Polsce to ok. 400 000 osób. To tyle, ilu mieszkańców liczy Szczecin. Choroba atakuje między 30 a 50 rokiem życia i trzy razy częściej dotyka kobiety.
RZS to choroba autoimmunologiczna, a jej przyczyna nie jest znana. Podejrzewa się, że jednym z głównych winowajców jest czynnik genetyczny. Nie należy jej mylić z chorobami reumatycznymi wieku podeszłego.
Jest to choroba przewlekła. Rozwija się niezauważona, dając na początku objawy ogólnoustrojowe, takie jak:
- poranna sztywność stawów,
- poczucie zmęczenia,
- złe samopoczucie po południu,
- jadłowstręt, osłabienie, niewielka gorączka.
Następnie dochodzi do postępującego zajęcia stawów, objawiającego się bólem i sztywnością. Stawy są opuchnięte, może pojawić się rumień, ograniczona ruchomość. Najczęściej chorobą dotknięte są nadgarstki oraz stawy palców - wskazującego i środowego ręki. Ale choroba może też rozwijać się w stawach skokowych i łokciowych oraz w pozostałych stawach rąk i nóg. U części pacjentów rozwijają się guzki reumatoidalne, nadżerki na dotkniętych chorobą stawach.
Dość szybko pojawiają się przykurcze, trwałe zniekształcenia stawów. Przebieg choroby jest nieprzewidywalny, postępuje najszybciej w ciągu pierwszych 6 lat. U 80% pacjentów w ciągu 10 lat pojawiają się trwałe zmiany stawowe. RZS prowadzi do skrócenia życia o ok. 7 lat, a co dziesiąty pacjent cierpi na ciężką niepełnosprawność.
Chorzy na RZS powinni bardzo dbać o zdrowy styl życia i zrównoważony odpoczynek, ćwiczenia fizyczne i właściwe odżywianie.
Przy leczeniu lekarze stosują niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które działają przeciwbólowo oraz leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh). Najczęściej stosowanym lekiem z tej ostatniej grupy jest metotreksat, który działa przeciwzapalnie, ale ostrożnie powinni go stosować pacjenci z niewydolnością wątroby i cukrzycą. Jego korzystne działanie można zaobserwować po ok. 3-4 tygodniach kuracji.
Nie działa jednak przeciwbólowo, dlatego podawane są także leki z grupy NLPZ. Podczas terapii metotreksatem należy unikać alkoholu. Warto kontrolować stan wątroby, ponieważ często na skutek tej terapii dochodzi do jej włóknienia. Często po odstawieniu tej terapii dochodzi do ciężkiego nawrotu RZS.
Terapię sterydami (kortykosteroidy) zaleca się w ciężkim stanie RZS, gdyż jest skuteczna w zniesieniu objawów choroby. Nie zapobiega jednak postępowi niszczenia stawów. Przeciwwskazaniem w ich stosowaniu jest choroba wrzodowa, nieleczone zakażenia, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i jaskra.
W hamowaniu procesów zapalnych i powstrzymania procesu niszczenia stawów stosowane są leki biologiczne. Znoszą ból, poprawiają samopoczucie. To najnowocześniejszy i najbardziej skuteczny rodzaj terapii, niestety ze względu na jej koszt, dostęp do niej jest ograniczony i przewidziany tylko dla pacjentów w najcięższym stadium choroby. Przeciwwskazaniem do terapii biologicznej jest gruźlica, ropnie, sepsa i ciężka niewydolność serca.
Źródło: REF – Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Reumatyków
2011-01-07
