Jąkanie można wyleczyć
Najważniejsze to przy pomocy psychoterapii usunąć lęk przed mową oraz stosować odpowiednie ćwiczenia oddechowe i rozluźniające. Pierwsze efekty widać już po kilku tygodniach wytrwałej pracy pacjenta.
W Polsce jąka się ok. 2% dorosłych i ok. 4% dzieci, co daje 500 tysięcy osób. Większość dzieci wyrasta z jąkania, zanim skończą cztery lata, bez żadnego leczenia. U dorosłych najczęściej te problemy zaczynają się przed 8 rokiem życia, a objawy pogarszają się w czasie rozmowy z obcymi ludźmi.
Jąkanie objawia się powtórzeniami sylab, zwrotów bądź całych zdań, przedłużaniem dźwięków, trudnością z wypowiedzeniem danej litery czy wyrazu (bloki), przerywanie słów, skandowanie. Niektóre sylaby i słowa mogą być zniekształcane. Czasami takim zaburzeniom mowy towarzyszą także mimowolne skurcze mięśni (tiki) oraz dodatkowe ruchy kończyn bądź głowy (współruchy).
Przyczyny jąkania nie są znane. Powstawanie tego zaburzenia mowy przypisuje się zazwyczaj zaburzeniem koordynacji mięśni oddechowych, fonacyjnych i mimicznych. Z drugiej strony jedną z przyczyn jest rozpraszanie uwagi mówiącego, zaburzenia nerwowe i od niedawna jako przyczynę wymienia się też uszkodzenia ośrodków mowy w mózgu.
Istnieje wiele metod leczenia. Oto kilka z nich:
Metoda rytmicznego mówienia - polega na mówieniu w narzuconym rytmie, który może być podawany np. przez wyklaskiwanie bądź przy użyciu metronomu (przyrząd, który służy do określania tempa).
Metoda zwolnienia tempa mówienia - polega na przeciąganiu elementów wypowiedzi, np. samogłosek. Tempo mowy jest wolniejsze, a wypowiedź bardziej melodyczna.
Metoda wsparcia gestykulacyjnego - polega na stosowaniu podczas wypowiedzi różnego rodzaju gestów, np. płynnego ruchu ręki bądź nogi, wyznaczających kolejną frazę wypowiedzi.
Metoda Van Ripera - jej istotą jest świadome jąkanie ze zmniejszoną niepłynnością. Twórca metody zachęcał, by pacjent mówił jeszcze bardziej niepłynnie niż dotychczas, przynajmniej na początku terapii. Jego zdaniem, aby pozbyć się jąkania, należy je poznać, uodpornić się na nie, zmienić zachowanie i je utrwalić.
2010-11-30
