Guzki tarczycy
Przyczyną powstawania guzków tarczycy (pojedynczych lub mnogich) jest zwykle - podobnie jak w przypadku wola – długotrwały niedobór jodu w organizmie.
Jest to najczęściej efekt stosowania nieodpowiedniej diety, ubogiej w ten pierwiastek. Guzki bardzo często współwystępują z wolem – mówimy wówczas o wolu guzkowym. Gdy w organizmie brakuje jodu, tarczyca nie może utrzymać odpowiedniego poziomu produkcji jej głównych hormonów, odgrywających ważną rolę w wielu kluczowych procesach metabolicznych. Gruczoł próbuje więc wyrównać braki jodu powiększając liczbę swoich komórek, co może prowadzić do powstania guzków.
Do grupy ryzyka zagrożonej powstaniem guzków należą osoby, które nie przyjmują odpowiedniej dawki jodu w diecie oraz osoby z nieleczonym wolem oraz z nad - lub niedoczynnością. Do ich powstawania może przyczyniać się także palenie papierosów i narażenie na wysokie stężenie nitratów (np. w wodzie pitnej).
Na co należy zwracać uwagę?
Początkowo guzki nie dają żadnych zauważalnych objawów. Z tego powodu często pozostają niewykryte aż do kolejnego badania okresowego. Powiększające się guzki mogą dawać następujące dolegliwości6:
• ból
• trudności / dyskomfort przy przełykaniu
• utrudnienie oddychania
• chrypka
• objawy wskazujące na nadczynność tarczycy
W razie wystąpienia takich problemów i objawów ogólnie złego samopoczucia, np.
z gorączką czy bólem stawów, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Takie objawy mogą wskazywać na szybki wzrost guzków, albo na powiększenie czy też zapalenie tarczycy.
Pierwszym krokiem w przypadku podejrzenia guzków tarczycy jest wykonanie przez lekarza badania palpacyjnego (dotykiem – w odpowiedniej okolicy szyi), które pozwala stwierdzić obecność dużych guzków, powiększenie lub stan zapalny gruczołu.
Już na tym etapie można przeprowadzić badania laboratoryjne, których głównym celem jest określenie, czy we krwi jest wystarczająca ilość hormonu pobudzającego tarczycę (TSH). Dalsze możliwości wykrywania guzków tarczycy to: badanie ultrasonograficzne (USG) tarczycy, scyntygrafia tarczycy wymagane w przypadku guzków, których średnica przekracza 1 cm oraz punkcja, która stwierdza ewentualną złośliwość (nowotworowy charakter) guzka.
Ryzyko zdrowotne
Guzki tarczycy bardzo rzadko okazują się złośliwe i przeważnie łatwo się je leczy. Leczenie jest bezpieczne, zwykle bardzo skuteczne i bezbolesne. Leczenie i profilaktyka. W niektórych przypadkach wystarczająca jest jedynie baczna obserwacja stanu guzka. Niekiedy jednak konieczna jest terapia. Do aktualnie stosowanych metod leczenia guzków tarczycy należy farmakoterapia polegająca na bardzo skutecznym podawaniu preparatów jodu, zwłaszcza w połączeniu z L-tyroksyną.
Z kolei leczenie izotopowe polega na podaniu jodu radioaktywnego. Terapia tym naturalnym pierwiastkiem śladowym jest niemal zawsze metodą z wyboru w leczeniu guzków gorących. Preparat podaje się jednorazowo w postaci kapsułki lub płynu. Wnika on do tarczycy z krwią i, gromadząc się, prowadzi do zmniejszenia objętości guzkowatej tkanki gruczołowej w wyniku działania promieniowania na minimalne odległości.
Zabieg operacyjny jest konieczny, jeżeli w tarczycy zostanie wykryta zmiana nowotworowa lub gdy guzki sprawiają choremu duże problemy ze względu na swoje rozmiary. Jeśli konieczne jest całkowite usunięcie gruczołu tarczowego, po zabiegu konieczne jest stałe, wyrównawcze podawanie hormonów tarczycy.
Więcej informacji na temat chorób tarczycy i Tygodnia Walki z Chorobami Tarczycy: www.tarczyca.pl oraz www.thyroidweek.com
2011-05-18
