Co zabija 15 tys. Polaków rocznie?
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to jedna z najczęstszych chorób w Polsce. I najbardziej lekceważona. Nawet połowa osób mających objawy, nie wie, że jest chora. Do lekarza trafiają po kilkudziesięciu latach, kiedy płuca nie działają prawidłowo.
Na POChP cierpi ok. 2 milionów Polaków, w tym co dziesiąta osoba po 40. roku życia. Jest też jedną z najczęstszych przyczyn zgonów (po chorobach układu krążenia, nowotworach i urazach). Co roku umiera z jej powodu ok. 15 tysięcy Polaków.
Prawie 90 proc. chorych to wieloletni palacze. Zagrożone są także osoby narażone na palenie bierne. Wdychany dym tytoniowy drażni oskrzela, prowadząc do zapalenia błony śluzowej i zwiększonej produkcji flegmy. Wieloletnie działanie substancji drażniących powoduje uszkodzenie wyścielających oskrzela rzęsek, które oczyszczają drogi oddechowe z zanieczyszczeń, a zalegająca w nich gęsta wydzielina zwęża przepływ powietrza. Konsekwencją przewlekłego procesu zapalnego jest obturacja (zwężenie) oskrzeli, pogrubienie ich ścian i zniszczenie pęcherzyków płucnych.
Skala zmian zachodzących w płucach zależy przede wszystkim od czasu trwania choroby. – „Dochodzi do nasilenia objawów: kaszlu, kaszlu z odkrztuszaniem wydzieliny, duszności, która pojawia się najpierw podczas dużych wysiłków, potem mniejszych aż do braku tchu w trakcie mycia się, ubierania, jedzenia i niemożności zrobienia kilku kroków po mieszkaniu oraz do upośledzenia czynności płuc.” – mówi dr med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, ordynator Oddziału Chorób Płuc i Niewydolności Oddychania Kujawsko-Pomorskiego Centrum Pulmonologii, przewodnicząca Sekcji Antynikotynowej Polskiego Towarzystwa Chorób płuc.
W konsekwencji POChP mogą się rozwijać również inne poważne objawy i schorzenia, takie jak osłabienie i zmniejszenie masy mięśni szkieletowych, niedożywienie, niedokrwistość (anemia), osteoporoza, miażdżyca, cukrzyca, choroby nowotworowe, niewydolność krążenia, depresja. Znacznie pogarsza się jakość życia chorych, skraca je średnio o kilkanaście lat oraz sprawia, że nie są oni w stanie normalnie funkcjonować w życiu prywatnym i zawodowym.
Aby rozpoznać chorobę wykonuje się spirometrię – proste, bezbolesne badanie objętości i szybkości wydmuchiwanego powietrza. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi powinno się je wykonywać u osób z grupy ryzyka, a więc u palaczy lub byłych palaczy po 40. roku życia, palaczy biernych z objawami przewlekłego kaszlu, kaszlu z odkrztuszaniem flegmy, trudnościami z oddychaniem.
Leczenie polega na łagodzeniu objawów, zapobieganiu postępowi choroby oraz powikłaniom. Obejmuje ograniczenie czynników ryzyka (rzucenie palenia) oraz dostosowaną do objawów farmakoterapię.
Zrywając z nałogiem chory może uchronić swoje płuca przed dalszymi, szybko postępującymi zmianami, prowadzącymi do utraty funkcji tego narządu. Każdy wypalony papieros nasila objawy choroby i zwiększa liczbę jej zaostrzeń.
Poprawa metod diagnozowania i leczenia chorych to misja firmy GlaxoSmithKline, która od lat podejmuje różne inicjatywy ukierunkowane na podnoszenie zakresu i jakości opieki nad pacjentami z astmą i POChP. W tym roku jedną z wiodących inicjatyw edukacyjnych jest program „Patron”.
2010-11-17
Czytaj także:
